Projekt wnętrza biura dla firmy w Bydgoszczy. Duża sala konferencyjna

Projektowanie wnętrz biur w aspekcie personalizacji i unifikacji przestrzeni

Zajmuję się wnętrzami od kilkunastu lat. Moją specjalizacją są wnętrza biurowe i to w tej tematyce podjęłam się rozprawy doktorskiej. 30.09.2019 r. obroniłam tytuł doktora.

W części tego bloga pt. Projektowanie wnętrz biurowych, chciałabym podzielić się z Wami moją wiedzą, badaniami i doświadczeniem w tym zakresie. Będzie to seria kilku artykułów o problematyce związanej z typowo architektonicznymi zagadnieniami, ale również tymi z pogranicza filozofii, psychologii i socjologii.

W dobie szybko zmieniającej się technologii, Internetu, zmian pokoleniowych, zmienił się również krajobraz biurowy. Dziś w biurach najważniejszą rolę odgrywa pracownik: jego potrzeby, komfort. Nie liczy się już tak bardzo stałe biuro, 8- śmio godzinny tryb pracy, ale bardziej elastyczny wymiar pracy, różnorodne formy pracy, nawet udogodnienia związane z relaksem w pracy. Czy na pewno taka droga prowadzi do kreatywnych i efektywnych wyników? Tezę jaką postawiłam na początku mojej rozprawy doktorskiej to: Personalizacja miejsca pracy istotnym czynnikiem w projektowaniu przestrzeni biurowych. Jednak w trakcie kilkuletniej pracy naukowej, doszłam do nieco innych wniosków. Ale po kolei.

Cel pracy

Celem niniejszej rozprawy Projektowanie biur w aspekcie personalizacji i unifikacji przestrzeni. było sklasyfikowanie multi-dyscyplinarnej wiedzy z zakresu architektury, historii, filozofii socjologii oraz ergonomii dotyczącej projektowania przestrzeni biurowej w aspekcie zmieniającej się technologii, wartości pracy, zmian pokoleniowych, mieszania się kultur ze szczególnym znaczeniem personalizacji miejsca pracy

Metody badawcze oraz źródła informacji

Główną metodą badawczą była analiza krajobrazu biurowego od rewolucji przemysłowej do dziś w aspekcie zmieniającej się technologii, wartości pracy, zmian pokoleniowych, mieszania się kultur. I tu najciekawszym źródłem informacji okazały się dla mnie opracowania nie tylko typowo związane z zagadnieniem projektowania biur, ale przede wszystkim opracowania z pogranicza filozofii, psychologii oraz krytyki architektury. Innym ważnym źródłem była literatura fachowa z zakresu: architektury, budownictwa, technologii oraz meblarstwa i ergonomii.

Inną zastosowaną metodą badawczą było zestawienie porównawcze nowoczesnych wnętrz biurowych europejskich (w tym polskich) z amerykańskimi realizacjami pod względem kilku aspektów kształtujących środowisko pracy biurowej: ikony, podmiotu, miejsca, modelu przestrzennego.

Inne zestawienie porównawcze dotyczyło aspektów wyróżniających biura: natura, zabawa, platforma, idea, kontekst historyczny, forma przy projektowaniu wnętrz biurowych

Przedmiotem mojej analizy były również nowo-powstałe formy pracy (praca zdalna – wirtualne biura, co-working, designthinking, start’upy, inkubatory przedsiębiorczości). Studiowałam liczne opracowania albumowe oraz publikacje internetowe: strony branżowe (tj. architizer.com, archicello.com, archidaily itp.), blogi, funpage’e, instagram architektów, projektantów, wzorników, artystów, krytyków architektury i sztuki.

Jednak najistotniejszym źródłem informacji był projekt i realizacja wnętrz biura dla bydgoskiej firmy Bista Standard.

Wzmianki historyczne do rewolucji przemysłowej

Praca biurowa towarzyszyła rozwojowi europejskiej cywilizacji od czasu, gdy ludzie nauczyli się pisać, czytać, liczyć i zapisywać rachunki, tworzyć zorganizowane systemy gospodarcze- polityczne. W czasach starożytnych można znaleźć wzmianki o  skrybach,  którzy siedząc bezpośrednio na podłodze dokonywali zapisów.

Od okresu średniowiecznego, poprzedzonego wiekami regresu umiejętności pisania, pisaniem i przepisywaniem ksiąg zajmowali się zakonnicy. Pracowali w  skryptoriach [łac. scriptorium, od scrieberepisać], pomieszczeniach charakteryzujących się otwartym planem. Rzędem wzdłuż okien umiejscowione były pulpity z blatem ustawionym pod kątem 45 stopni.

Skryptorium Opactwa Benedyktynów w Tyńcu
źródło: http://opactwotynieckie.pl/wystawa-czasowa-w-klasztornym-skryptorium-26-04-2018-05-04-2019/

Z czasem zaczęto kopiować książki również poza klasztorami, na dworach królewskich i przy katedrach. Skryptoria przekształciły się w formę kantorów, składających się z gabinetu pryncypała połączonego z gabinetami pisarskimi kilku osób. Pierwsze europejskie obiekty wzniesione dla celów administracyjnych wzorowano na budynkach mieszkalnych.

Ratusze można najogólniej scharakteryzować jako formę pośrednią pomiędzy pałacem miejskim a, wyposażoną w wieżę, okazalszą od innych kamieniczkę. W XIX wieku większość biur zajmowała obiekty mieszkalne adaptowane na cele administracyjne albo wzniesione specjalnie dla nich, ale wzorowane na budynkach czynszowych. Początki nowoczesnego biura wiążą się bezpośrednio z rewolucja przemysłową, jaka miała miejsce w pierwszej połowie XIX wieku. W wyniku rozwoju wytwórczości, handlu, transportu, bankowości, reklamy, informacji potrzebny był liczny personel obsługujący, wykonujący czynności zwane biurowymi.

Definicje – projektowanie i aranżacja wnętrz biur

biuro

instytucja lub jego cześć, do której zadań należy wydawanie i gromadzenie dokumentów, prowadzenie korespondencji, załatwianie interesantów itp.; też: lokal tej instytucji;

[fr. bureau] – miejsce pracy pracowników administracyjnych instytucji lub firmy albo administracyjna instytucja, wykonująca właściwe sobie prace urzędnicze;

to zakład produkcji, gdzie materiałem wejściowym, przetwarzanym i produktem finalnym jest informacja;[1]


[1] Złowodzki M. Technologiczne i środowiskowe projektowanie architektury biur, Politechnika Krakowska,1998

personalizm

[łac.] filoz. nurt we współczesnej filozofii chrześcijańskiej akcentujący osobowość Boga, głoszący nadrzędność wartości osoby ludzkiej wobec uwarunkowań historycznych i społeczno- ekonomicznych; personalizm związany z neotomizmem reprezentują min. J. Maritain, E. Gilson, M.- D. Chenu; inne tradycje inspirowały E. Mouniera (socjalizm), K. Jaspersa i G. Marcela (egzystencjalizm) oraz P. Teilharda de Chardin (nauki przyrodnicze i fenomenologia); filozofię godności człowieka jako bytu rozumnego i wolnego, autonomicznego i niepowtarzalnego, powiązanego osobowymi relacjami miłości i wiary z Bogiem i z ludźmi, rozwijał w Polsce m.in. Karol Wojtyła.[2]

kierunek filozoficzny oparty na metafizycznym a. religijnym założeniu, że rozwój osobowości człowieka jest źródłem i celem życia jednostkowego i społecznego [3]


[2] A-Z Mała Encyklopedia PWN Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1995

[3] Władysław Kopaliński Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wydanie XVII, Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” Warszawa 1967

personalizacja

dostosowywanie przedmiotu do czyichś upodobań;[4]

proces nadawania czemuś charakteru osobistego;[5]

dostosowywanie przedmiotu do własnych upodobań, nadanie czemuś charakteru  osobistego, proces nadawania czemuś charakteru osobistego.[6]


[4] https://pl.wiktionary.org/wiki/personalzacja

[5] https://sjp.pl/pesonalizacja

[6] definicja.net/definicja/personalizacja

personalizowanie

dostosowywanie czegoś do indywidualnych potrzeb albo gustów

synonimy: indywidualizowanie

wyrazy pokrewne: spersonalizowanie, personalizacja, personalizmpersonalizować, spersonalizować, personalny, personalistyczny. [7]


[7] https://pl.wiktionary.org/wiki/personalizowanie

spersonalizowany

indywidualny, osobisty, podmiotowy, indywidualny. [8]


[8] https://definicja.net/definicja/spersonalizowany

unifikacja

ujednolicenie, ujednostajnienie,  zespolenie, zjednoczenie; [9]

[łac.] prawo: ujednolicenie prawa przez wprowadzenie jednakowych przepisów w jednym państwie lub kilku państwach (np. w sprawie ceł); [10]

sprowadzenie czegoś do jednej postaci lub do jednej normy; połączenie różnych elementów w jedną całość;[11]

ujednolicenie, unormowanie, normalizacja, normowanie, standaryzacja, ujednolicenie, ujednostajnienie, zespolenie, zjednoczenie, sprowadzenie do jednej postaci, integracja, scalenie, integracja, reintegracja, konsolidacja, fuzja, typizacja, harmonizacja, uniformizacja, połączenie, powiązanie.[12]


[9] Władysław Kopaliński Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wydanie XVII, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna Warszawa 1967

[10] A-Z Mała Encyklopedia PWN Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1995

[11] Słownik Języka Polskiego, https://sjp.pwn.pl/sjp/:2579163

[12] https://pl.glosbe.com/pl/pl/unifikacja

wnioski

Na podstawie wszystkich przeprowadzonych analiz, badań, które będę Państwu przedstawiać w kolejnych artykulach wyciągnęłam nastepujace wnioski:

Wnętrze biura w swojej strukturze i formie powinno podążać za organizacją, podkreślać jej grupową i osobową tożsamość, przyjęte cele i wartości

Identyfikacja pracownika z organizacją wpływa pozytywnie na efektywność pracy.

Personalizacja miejsca pracy sprzyja kreatywności, stymuluje aktywność i gotowość do działań pracownika poprzez wzmocnienie więzi uczuciowej ze stanowiskiem pracy, grupą współpracującą oraz firmą.

Zapewnienie zróżnicowanej formy pracy między izolacją a pracą grupową pozwala na dostosowanie  spersonalizowanych potrzeb pracownika i indywidualnych zespołu.

Udostępnienie przestrzeni wspólnej zachęca do różnych form rozmów, dyskusji, burzy mózgów i relaksu w spontanicznie formowanych grupach.

Zapewnienie elastycznej i łatwej w reorganizacji przestrzeni pracy wspomaga szybki i często nieprzewidywalny rozwój jednostek i zespołów oraz adaptację nowych pracowników.

Zastosowanie ergonomicznych elementów wyposażenia oraz dwukomponentowych rozwiązań w warunkach fizycznych pozwala na ich spersonalizowanie względem rodzaju pracy, wieku, upodobań itp.

Wprowadzenie innowacyjnych formy pracy w organizacji prowadzi do spersonalizowania rytmu i metod pracy.

Równocześnie personalizacja miejsca pracy niesie za sobą zagrożenia. Kiedy biuro staje się miejscem spędzania wolnego czasu- zabawy, aktywności fizycznej, rozwijania hobby, zaciera się granica między strefą prywatną a zawodową .

W oparciu o przeprowadzone badania wyłoniono wytyczne do projektu wnętrz biura,  które zostały uzupełnione o zindywidualizowane potrzeby organizacji (rozdział 8. Projekt- realizacja).

Doświadczenie całego procesu projektowego od koncepcji poprzez realizację, aż do weryfikacji założeń projektowych w trakcie użytkowania biura, stało się dla mnie podstawową do wyciągnięcia najciekawszego wniosku: personalizacja miejsca pracy staje się mniej istotna niż jego indywidualizacja. Wyjaśniając:

W trakcie pracy nad organizacją przestrzeni w układzie zauważyłam jak istotnym elementem jest jej klarowność względem całej struktury pracowniczej oraz użytkowników z zewnątrz. Tak samo pracownicy i zarząd, którzy uczestniczyli w każdym etapie prac projektowych (mimo różnic wynikających z ich temperamentu, pokoleniowych, sytuacji rodzinnej czy materialnej), dali wyraz, że najważniejszą wartością w organizacji nie jest pojedynczy człowiek, ale zespół.

To zespół, który w początkowej fazie był nieduży, ale potrzebował jasnego przekazu dla przyszłych pracowników jak biuro jest zorganizowane, czym jest firma i jakimi wartościami się kieruje.

Wielką wartością poznawczą była dla mnie możliwość obserwacji użytkowania biura na przestrzeni kilku lat: poprzez przeprowadzoną ankietę wśród użytkowników wnętrza,  jak i moje liczne odwiedziny w trakcie zwykłej pracy i imprez okolicznościowych. Pracownicy nie wykazują żadnej chęci demonstracji swoich prywatnych gadżetów przy stanowiskach pracy, uważają, że zbyt prywatne relacje między wszystkimi mają negatywny wpływ na poziom zawodowy tych relacji. Luźne, nieformalne rozmowy, które odbywają się w kuchni podczas przygotowywania wspólnych posiłków, są wystarczające w budowaniu wspólnoty. Poza godzinami pracy okolicznościowo są organizowane imprezy, odbywające się w siedzibie firmy lub w wynajętym lokalu.

Pracownicy przygotowują swoje potrawy, dzieląc się doświadczeniami rodzinnymi, lub łączą się w zabawie. To wszystko dało mi potwierdzenie, że biuro jest miejscem pracy, a rozdział między życiem prywatnym a zawodowym jest bardzo istotny w higienie pracy. Indywidualizacja względem zespołu pozwala na stabilny rozwój i bezpieczeństwo organizacji oraz prowadzi do identyfikacji z miejscem pracy.

redefinicja

Używając słowa personalizacja do określenia dostosowania  elementów składających się na projekt biura robimy to względem pojedynczego człowieka [person- osoba]. W trakcie prowadzonych prac badawczych i projektowych używałam wymiennie słowa indywidualizacja, które przy określeniu dostosowywania wnętrz biura względem zespołu staje się być bardziej adekwatnym.Wracam do definicji:

indywidualizacja

kształtowanie się osobniczych cech indywidualnych osoby lub grupy społecznej; dostosowywanie czegoś do potrzeb jednostek lub konkretnych grup; personalizacja[13];

proces kształtowania się cech indywidualnych jednostki lub zbiorowości; dostosowywanie norm, zasad itp. do potrzeb jednostek lub konkretnych grup[14];

proces kształtowania się cech indywidualnych jednostki lub zbiorowości; dostosowywanie norm, zasad itp. do potrzeb jednostek lub konkretnych grup [15]; jednostkowienie(łac.individuatio, od individuum-jednostka; to, co niepodzielne; in-negacja, dividere-dzielić) – w filozofii: czynnik ontyczny tłumaczący naturę bytu jednostkowego (łac. inviduum), rozważanego w aspekcie jego jednostkowości oraz odrębności od innego innego bytu jednostkowego (induviduum) i bytu ogólnego (universale); czynnik ten w średniowiecznej filozofii przybrał miano jednostkowania (principium individuationis)[16].


[13] Słownik Języka Polskiego, https://sjp.pl/indywidualizacja

[14] https://pl.wiktionary.org/wiki/indywidualizacja

[15] https://sjp.pwn.pl/sjp/indywidualizacja;2561474.html

[16] Powszechna Encyklopedia Filozofii tom 4  G-I, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu sec. Socjeta Internazionale Tommaso d’Aquino; Lublin

indywidualizm

[łac.], ogólne poczucie niezależności i odrębności osobistej; postępowanie odbiegające od ogólnie przyjętych wzorów, rozpowszechnianych sądów, niekiedy nie liczące się z normami społecznymi[17].

Aż wreszcie:


[17] Encyklopedia Powszechna PWN nowe wydanie, (wydanie trzydzieste dziewiąte), Wydawnictwo Naukowe PWN SA Warszawa, 1995 r., ISBN: 978-83-01-19448-2

indywiduacja

[łac.], psychologiczny proces kształtowania się tożsamości, zyskiwania poczucia własnej odrębności i niepowtarzalności[18];

[łac. indiwiduum ‘coś niepodzielnego’, ‘jednostka’], stawianie się jednostki osobą świadomą swej odrębnej, niepowtarzalnej osobowości; pojęcie charakterystyczne przede wszystkim dla szkoły terapeutycznej C.G. Junga i praktykowanej przez nią psychologii głębi- wg Junga proces ten zachodzi w 2 połowie życia (po 40. roku życia).

Zatem w procesie projektowym kreowania przestrzeni biurowych indywidualizacja prowadzi do kształtowania się cech  jednostki lub zbiorowości i do określenia tożsamości zbioru osób jako zespołu. Ma to bezpośrednie przełożenie na jakość i efektywność, oraz kreatywność pracy.

Przyjętą na początku tezę

Personalizacja miejsca pracy istotnym czynnikiem w projektowaniu przestrzeni biurowych

zredefiniowałam do

Indywidualizacja przestrzeni pracy jest podstawowym czynnikiem w projektowaniu wnętrz biurowych.


[18] Encyklopedia Powszechna PWN nowe wydanie, (wydanie trzydzieste dziewiąte), Wydawnictwo Naukowe PWN SA Warszawa, 1995 r., ISBN: 978-83-01-19448-2

Projekt wnętrza biura dla firmy w Bydgoszczy. Open space
open space w biurze Bista Standard, dzial marketingu, projekt: dr Agnieszka Mierzwa, mgr arch. Pawel Bulinski
Projekt wnętrza biura dla firmy w Bydgoszczy. Open space
open space z wydzielona przestrzenia do spotkan w biurze Bista Standard, dzial marketingu, projekt: dr Agnieszka Mierzwa, mgr arch. Pawel Bulinski

dr Agnieszka Mierzwa

Podziel się swoją opinią